Leiderschap in een fase van versnelde verandering

De S-curve als verklaringsmodel voor groei, spanning en transitie

Wat brengt leiders ertoe om coaching te overwegen? In mijn praktijk zie ik dat achter ieder traject een duidelijke aanleiding zit. Soms is die urgent, soms sluimert er al langer iets op de achtergrond. Professionele groei, de spanning tussen werk en privé, een carrièrestap of de wens om het eigen leiderschap te verdiepen. In de praktijk zijn dit zelden losse thema’s. Ze grijpen in elkaar en versterken elkaar.

Wie inzoomt op die aanleidingen, ziet dat deze vrijwel altijd samenhangen met verandering. Verandering die zich aandient, of verandering die je zelf initieert. In de wetenschap wordt dit patroon beschreven met de S-curve.

Alles wat leeft beweegt in S-curves

De S-curve laat zien hoe alles wat leeft en zich ontwikkelt, beweegt volgens zo’n S-curve. Dit patroon is zichtbaar bij planten, dieren, mensen, organisaties en bij complete ecosystemen. Groei start traag, versnelt, vlakt af en maakt uiteindelijk plaats voor iets nieuws. Dat is evolutie. Organisaties vormen hierop geen uitzondering, simpelweg omdat ze uit mensen bestaan.

Ook een mensenleven bestaat niet uit één rechte lijn, maar uit een reeks opeenvolgende S-curves. Van kind naar volwassene, van starter naar leider. Iedere nieuwe fase vraagt andere vaardigheden, een andere mindset en andere keuzes. Zo’n overgang is zelden comfortabel. In feite is het een crisis: een verstoring van wat vertrouwd was. Soms beheersbaar, soms ontregelend. Niet iedere curve slaagt. Teleurstellingen horen erbij.

Vaak wordt een nieuwe S-curve in gang gezet door externe gebeurtenissen: een nieuwe functie, de geboorte van een kind, verlies, promotie, een fusie of overname. Er wordt iets anders van je gevraagd dan voorheen. Soms zet je zelf bewust een nieuwe beweging in. Omdat het klopt. Omdat het zo voelt. Je volgt dan je intuïtie. Juist die overgangen vormen vaak de aanleiding om een coach in te schakelen. Niet omdat het leiderschap tekortschiet, maar omdat het zich moet aanpassen aan een nieuwe ontwikkelfase.

De hypernerveuze samenleving

Wat ik de laatste tijd sterkt herken in mijn praktijk is de context waarin dit alles plaatsvindt. Jet Bussemaker, hoogleraar en voormalig minister, typeerde recent onze huidige maatschappij als een hypernerveuze samenleving. Een samenleving waarin veranderingen zich steeds sneller en vaker aandienen. Dat begrip sluit nauw aan bij wat ik zie gebeuren. Oververmoeidheid speelt bij veel leiders een rol. Niet uit onvermogen, maar omdat verantwoordelijkheden toenemen terwijl externe S-curves elkaar in hoog tempo opvolgen.

Dat vraagt om strategische keuzes en om daadkracht. Om creatief en innovatief handelen en om het vermogen om anderen mee te nemen naar een volgende fase van ontwikkeling. Tegelijk vraagt het om het zorgvuldig managen van complexe belangen en stakeholders. Leiderschap op dit niveau is topsport.

Overgangen zijn zelden comfortabel

Vaak volstaat de bestaande leiderschapsstijl dan niet meer. De vraag dringt zich op: hoe ontwikkel ik een stijl die past bij deze nieuwe fase? En hoe doe ik dat zonder mezelf te verliezen? Want juist in tijden van versnelling moet je bij jezelf blijven, goed voor jezelf zorgen en het thuisfront niet uit het oog verliezen. Dat vraagt om versnelde zelfreflectie, terwijl de omgevingsdruk hoog blijft. Dit zijn vraagstukken die ik steeds vaker tegenkom.

Om het in beeldspraak te vatten: sta ik op een kruispunt? Komt er een afslag aan die bepalend is voor de volgende fase? Of heb ik die ongemerkt al gemist? De S-curve helpt om die vragen niet alleen te voelen maar ook te begrijpen.

Ben je benieuwd wat de S-curve voor jouw team of  je persoonlijke strategie kan betekenen?

Laten we er eens over in gesprek gaan. Je bent van harte welkom in ’s-Graveland voor een verkennend gesprek.

Met inspirerende groet,

Marc Pennartz – De Coach Arts